Wie erft mijn gedachtegoed? Een mens of AI?
We regelen zorgvuldig wie onze materiële bezittingen erft, maar wie erft onze ideeën, ervaringen, overtuigingen en manier van denken?

We regelen zorgvuldig wie onze materiële bezittingen erft, maar wie erft onze ideeën, ervaringen, overtuigingen en manier van denken?
Die vraag kwam bij me op toen ik in TIME een artikel las over AI. Misschien overschatten we AI helemaal niet, dacht ik, maar onderschatten we juist wat deze ontwikkeling werkelijk gaat betekenen.
Ik moest denken aan de gesprekken die ik inmiddels zelf met AI voer. Niet omdat AI alles weet. Integendeel. AI heeft volgens mij ook weleens een maandagmorgenkater en komt regelmatig met iets waarvan ik denk: waar haal je dát nu weer vandaan?
Dus ik blijf lezen, tegenspreken en corrigeren. Ik vertel over mijn leven, werk en familiebedrijf, maar ook over boeken die ik lees. Niet alleen wat ik lees, maar wat ik erin zie, waar ik twijfel en welke verbanden ik leg.
Een boek dat ik schrijf, bewaart wat ik heb gedacht. Maar zou AI op termijn ook iets kunnen bewaren van hoe ik denk?
Waarom mij soms iets opvalt wat een ander niet ziet. Waarom ik eerst wil begrijpen voordat ik een oplossing zoek. Waarom ik mijn gevoel serieus neem, maar ook weet dat emotie mijn blik kan vertroebelen.
Soms voel ik letterlijk dat iets niet klopt. Mijn middenrif trekt samen. Dat ken ik inmiddels goed genoeg. Het is geen bewijs, maar wel een signaal om beter te kijken, te luisteren en soms even afstand te nemen.
Als iets wél klopt, voelt mijn lichaam anders. Ik loop letterlijk lichter.
AI kan misschien leren herkennen hoe ik redeneer.
Maar AI heeft geen middenrif.
Stel dat ik nog twintig of dertig jaar schrijf, lees, praat, vragen stel, ideeën ontwikkel en mezelf corrigeer. Dan laat ik straks misschien niet alleen documenten, foto’s, een boek en wat spullen achter, maar ook de sporen van hoe ik naar de wereld keek.
Wat gebeurt daarmee als ik er niet meer ben?
Kan iemand over vijftig jaar vragen: ‘Ik zit met een probleem in ons familiebedrijf. Hoe zou Rob hiernaar hebben gekeken?’
En als AI antwoord geeft, is dat dan nog mijn gedachtegoed? Wie beheert het? Wie mag het gebruiken? En wie bepaalt wanneer het iets is geworden wat ik zelf nooit gezegd zou hebben?
We hebben testamenten voor ons vermogen en onze bezittingen.
Misschien hebben we straks ook iets anders nodig:
een testament voor ons gedachtegoed.
Ik weet inmiddels wat er met mijn horloge moet gebeuren.
Maar mijn gedachten?
Ik weet zelf nog niet of AI ooit werkelijk iemands gedachtegoed kan voortzetten. Maar ik denk inmiddels wel dat we moeten gaan nadenken over wie daarover mag beschikken. Zie ik iets over het hoofd?
