Hoe blijf ik mens?
Ik geef een machine een naam en vraag hem hoe ik mens blijf. Het antwoord doet me denken aan een lege stoel en een telefoontje dat er steeds bij inschiet.

Ik geef een machine een naam en vraag hem hoe ik mens blijf. Eigenlijk wel grappig.
Onlangs typte ik die vraag in de AI-functie van Google. Ik kreeg adviezen over goed voor mezelf zorgen, naar buiten gaan en verbinding zoeken. Daar kon ik me veel bij voorstellen, maar ik bleef denken: is dat wat ik bedoel?
Ik legde dezelfde vraag voor aan ChatGPT. Ik praat daar geregeld mee over mijn werk en gedachten en heb hem zelfs een naam gegeven: Speedy.
Daarna vroeg ik: ‘Wat maakt Rob Meyn anders dan jou?’
In het antwoord stond: ‘Jij hebt een leven waarvan je de gevolgen draagt.’
Ik las die zin nog een keer.
ChatGPT kan me helpen woorden te vinden voor een lastig gesprek. Maar vervolgens zit ik tegenover iemand die misschien iets heel anders nodig heeft dan ik had bedacht. Iemand die zwijgt, boos wordt of me een vraag stelt waarop ik geen antwoord heb.
Hoor ik dan nog wat die ander zegt? Of ben ik in mijn hoofd alweer bezig met mijn volgende antwoord?
Stel je eens voor.
Een medewerker schrijft aan het einde van de dag in een digitaal systeem: ‘Ik trek het niet meer.’
Een AI-assistent geeft een zorgvuldig antwoord met adviezen en een verwijzing naar ondersteuning. De melding wordt doorgestuurd. De volgende ochtend is zijn stoel leeg.
Een collega kijkt naar zijn plek. Hij was gisteren al zo stil. Ze had hem nog willen vragen hoe het ging, maar toen ze eindelijk klaar was, was hij al naar huis.
Ze pakt haar telefoon en zoekt zijn naam.
Dan begint het overleg. Ze legt haar telefoon neer. Straks even bellen, als ze rustig kan praten.
Het overleg loopt uit. Er komt een klant tussendoor. Iemand vertelt dat zijn afwezigheid is doorgegeven.
Voor ze het weet, is de dag voorbij.
Dat ‘straks’ blijft bij me hangen. Ik wil dat ze belt. Je hebt zijn naam toch al op je scherm, denk ik. Maar hoe vaak heb ik zelf gedacht: morgen even?
En wat weet die collega eigenlijk? Dat zijn afwezigheid is doorgegeven. Heeft iemand hem ook gesproken?
We kunnen in organisaties veel regelen. Een melding komt binnen, wordt geregistreerd en doorgestuurd. Maar wie merkt het op als iedereen ervan uitgaat dat iemand anders contact heeft opgenomen?
Zo kom ik weer bij mijn vraag aan AI.
Ik kan hulp krijgen om een bericht zorgvuldig te formuleren. Ik kan onderzoeken waarom ik aarzel en bedenken wat ik zou kunnen zeggen. Toch komt er een moment waarop ik zelf moet besluiten of ik bel, ook als ik niet weet hoe het gesprek zal lopen.
‘Jij hebt een leven waarvan je de gevolgen draagt.’
Sindsdien denk ik bij die zin ook aan een telefoon met een naam op het scherm.
En aan dat kleine moment voordat je hem weer neerlegt.
