Skip to content

De hele wereld zat aan tafel bij mijn moeder

Het was een gewone zaterdag in Oostzaan. Er werd gewerkt in het bedrijf van mijn vader. Wie wat extra wilde verdienen, kwam op zaterdag helpen. En zoals zo vaak zat er bij ons thuis een nieuw gezicht aan tafel.

4 min leestijd
Mensen eten en praten samen aan een lange, gedekte tafel.
Beeld ter illustratie.

Het was een gewone zaterdag in Oostzaan. Er werd gewerkt in het bedrijf van mijn vader. Wie wat extra wilde verdienen, kwam op zaterdag helpen. En zoals zo vaak zat er bij ons thuis een nieuw gezicht aan tafel.

Hij heette Harold.

Een knappe jonge man uit Suriname, met opvallend witte tanden en een prachtige, vriendelijke lach. Hij was een beetje verlegen. Ik herinner me hem nog zo goed omdat wij, de kinderen, nog nooit iemand met een zwarte huidskleur hadden ontmoet. Voor ons was dat iets heel nieuws. Suriname was bovendien nog maar kort daarvoor onafhankelijk geworden.

Maar voor mijn moeder was hij gewoon Harold. Ze keek hem aan met die warme, vriendelijke glimlach die zo kenmerkend voor haar was.

Dat deed ze bij iedereen die bij ons aan tafel kwam. Mijn ouders spraken geen vreemde talen, maar dat vormde nooit een belemmering. Mijn moeder had een bijzondere manier van kijken en glimlachen waardoor mensen zich onmiddellijk welkom en op hun gemak voelden. Of je nu uit Oostzaan, Italië, Spanje of Suriname kwam, dat maakte voor haar geen verschil. Je voelde dat je er mocht zijn, precies zoals je was. Daar waren geen woorden voor nodig.

En er kwamen nogal wat mensen over de vloer. Eerder waren er mannen uit Italië en Spanje gekomen die aanvankelijk nauwelijks Nederlands spraken. Later kwamen er mensen uit Turkije, Jordanië, Marokko en nog veel meer landen. Allemaal met hun eigen achtergronden, gewoonten en verhalen. Voor ons werd het heel gewoon dat er weer iemand aan tafel zat die we nog nooit hadden gezien.

Aan die grote tafel bestond overigens wel een ongeschreven rangorde. De mensen uit het bedrijf zaten dicht bij mijn vader. Mijn moeder zat aan de overkant en wij, de veertien kinderen, moesten maar zien waar we terechtkwamen. Als er iemand nieuw was, werd die voorgesteld en moesten wij een hand geven. Dat hoorde er gewoon bij.

Er werd gegeten, gepraat en gelachen, soms stevig gediscussieerd en ook weleens ruziegemaakt. Niet iedereen verstond elkaar en niet iedereen begreep elkaars gewoonten. Maar dat leek niemand ervan te weerhouden om de volgende zaterdag gewoon weer aan te schuiven.

Harold kreeg, zoals de anderen in het bedrijf, veiligheidsschoenen voor zijn werk. Later hoorden we dat hij met die schoenen sliep, omdat hij bang was dat ze anders gestolen zouden worden. Voor ons was dat nauwelijks voor te stellen. Voor hem was het kennelijk iets om rekening mee te houden.

Mijn vader had ook woonruimte voor hem geregeld in Oostzaan. Op een dag kwam Gre, die daar schoonmaakte, met een opmerkelijke constatering. Het beddengoed was aan de onderkant zwart geworden. Ze dacht dat dit kwam doordat Harold een zwarte huid had.

Het klinkt nu bijna onvoorstelbaar, maar het vertelt iets over hoe weinig mensen destijds soms wisten van degenen die uit andere delen van de wereld naar Nederland kwamen. Ook in de populaire muziek hoorde je toen woorden en opvattingen waar we tegenwoordig heel anders naar kijken.

Het waren andere tijden. Er waren vooroordelen, misverstanden en soms flinke verschillen in hoe mensen naar de wereld keken. Aan die tafel verdween dat niet zomaar. Maar je kon er wel met elkaar eten, lachen, discussiëren en elkaar langzaam beter leren kennen.

Harold ging uiteindelijk ergens anders werken en bouwde een goed, zelfstandig bestaan op. Toch bleef hij nog jarenlang ongeveer één keer per jaar bij mijn ouders langskomen. Gewoon om te vertellen hoe het met hem ging, ook al had hij allang niets meer met het bedrijf te maken.

Mijn ouders waren trots op hem.

Als jongste van veertien kinderen heb ik heel wat mensen aan die tafel voorbij zien komen. Ik begreep lang niet alles wat er werd besproken, maar ik keek en luisterde wel. En ik merkte hoe iemand die aanvankelijk wat onzeker of verlegen binnenkwam, na verloop van tijd gewoon onderdeel werd van het gezelschap.

Misschien ben ik daardoor later, toen ik zelf in verschillende landen en culturen werkte, steeds meer gaan beseffen hoe belangrijk dat gevoel is. Dat je ergens binnenkomt en merkt dat je welkom bent, dat mensen je vertrouwen geven en dat je gewoon mag zijn wie je bent.

Mijn moeder had daar geen woorden voor nodig. Soms was één blik, gevolgd door die prachtige glimlach, al voldoende.

Oh ja, mijn moeder kon overigens ook een heel ander gezicht opzetten.

En geloof me, dan kwam je écht niet binnen. 😉

Back To Top
No results found...