31 augustus 2026
Op het eerste gezicht waarschijnlijk niet zoveel.
John Walker was een Schotse kruidenier die in 1820 een winkel begon in Kilmarnock. Mijn vader was een Nederlandse machinebouwer uit Oostzaan die ruim een eeuw later aan de basis stond van wat uiteindelijk een internationaal bedrijf in pluimveeverwerkingsmachines werd.
Twee totaal verschillende werelden, maar toen ik het verhaal over John Walker las, moest ik toch aan mijn vader denken.
John Walker
De jonge John Walker verkocht in zijn kruidenierszaak onder andere whisky. In die tijd kon de kwaliteit en smaak behoorlijk verschillen en dat vond hij niet goed genoeg. Hij begon whisky’s te mengen om meer consistentie in smaak en kwaliteit te krijgen.
Zijn zoon Alexander bouwde daarop verder en ook de volgende generaties bleven vasthouden aan die gedachte. Uiteindelijk ontstond Johnnie Walker, een van de bekendste whiskymerken ter wereld.
Er is in ruim tweehonderd jaar natuurlijk ontzettend veel veranderd. Het product, de verpakking, de manier van produceren en de markten waarin het wordt verkocht. Maar de oorspronkelijke overtuiging dat kwaliteit en smaak niet iedere keer anders mogen zijn, is nog altijd herkenbaar.
Mijn vader
Mijn vader werkte natuurlijk in een totaal andere wereld. Hij bouwde machines.
Bij Meyn was een van zijn uitgangspunten dat een machine voor meer dan 50 procent mechanisch moest zijn. Vanuit de huidige wereld van elektronica, software, sensoren en automatisering klinkt dat misschien ouderwets, maar daar ging het hem helemaal niet om.
Hij keek vooral naar de omstandigheden waarin de machines bij klanten moesten functioneren. Dag in, dag uit, met veel water, intensieve reiniging en hoge eisen aan hygiëne. Een machine kon technisch nog zo interessant zijn, maar uiteindelijk moest hij vooral betrouwbaar blijven draaien.
Daar zat een heel eenvoudige overtuiging achter: een goede machine moet betrouwbaar functioneren in de werkelijkheid van de klant.
Waar geloofde de oprichter in?
Een Schotse kruidenier en een Nederlandse machinebouwer hebben op het eerste gezicht dus weinig met elkaar gemeen. Toch zat achter de keuzes die zij maakten iets wat volgens mij veel langer meegaat dan de oplossingen die ze in hun tijd bedachten.
En dat vind ik interessant, zeker bij familiebedrijven.
Een volgende generatie hoeft helemaal niet precies te blijven doen wat vader, moeder, opa of oma ooit deed. Sterker nog, dat zou in veel gevallen helemaal niet verstandig zijn. De wereld verandert, klanten veranderen en technieken veranderen.
Veel interessanter vind ik de vraag waarom bepaalde keuzes ooit zijn gemaakt. Waar geloofde de oprichter in? Waar wilde hij of zij geen concessies aan doen? Wat moest volgens hem of haar beter dan wat er op dat moment in de markt gebeurde?
Juist daar kom je volgens mij veel dichter bij de werkelijke kernwaarden van een onderneming. Die vind je niet alleen in een paar mooie woorden op een website, maar vooral in verhalen, gedrag en beslissingen die soms tientallen jaren teruggaan.
De wortels van een onderneming
Daar past voor mij ook de vergelijking met een boom bij.
Als we naar een onderneming kijken, zien we vooral wat zich boven de grond bevindt: de producten, mensen, klanten, gebouwen, omzet, communicatie en het merk. Maar een belangrijk deel van wat een onderneming heeft gevormd, is veel minder zichtbaar.
Dat zit als het ware in de wortels. In ervaringen, successen, mislukkingen en gebeurtenissen waaruit bepaalde ideeën en overtuigingen zijn ontstaan. Die overtuigingen hebben vervolgens weer invloed gehad op keuzes, gedrag, producten en de manier waarop het bedrijf zich verder heeft ontwikkeld.
Dat betekent natuurlijk niet dat je alles uit het verleden moet behouden. Een bedrijf moet juist met zijn tijd meegaan. Maar voordat je iets verandert, vind ik het wel verstandig om eerst te begrijpen waarom het ooit zo is ontstaan.
Dat is voor mij ook de reden om bij een onderneming eerst goed te kijken voordat we over de toekomst gaan praten.
Wat heeft dit bedrijf gemaakt tot wat het nu is? Welke overtuigingen hebben daarin een belangrijke rol gespeeld? Welke daarvan zijn nog steeds waardevol en welke passen inmiddels niet meer?
En misschien nog belangrijker: hoe zou je zo’n oorspronkelijke overtuiging vandaag opnieuw kunnen toepassen?
Mijn vader zou nu waarschijnlijk heel andere technieken gebruiken dan vijftig jaar geleden. Maar zijn uitgangspunt dat een machine betrouwbaar moet functioneren in de dagelijkse werkelijkheid van de klant, hoeft daarmee helemaal niet te veranderen.
Hetzelfde geldt voor John Walker. De manier waarop whisky wordt gemaakt, verkocht en gepresenteerd is in tweehonderd jaar enorm veranderd, maar het streven naar een constante kwaliteit en smaak is nog steeds herkenbaar.
Misschien zit daar wel een belangrijk deel van de waarde van de oorsprong van een onderneming.
Niet door te blijven doen wat de oprichter ooit deed, maar door te begrijpen waarom hij het deed.
Welke overtuiging van de oprichter van jouw organisatie is vandaag nog steeds zichtbaar?
PS. De ontmoeting op de foto heeft natuurlijk nooit plaatsgevonden. Het beeld van John Walker en mijn vader is samengesteld met behulp van AI-technologie.
Rob Meyn
Strategisch sparringpartner voor ondernemers en familiebedrijven
Strategie | Organisatieontwikkeling | Waardecreatie
