Waar de machine stopt, begint menselijke waarde
Wat doet AI met eigenaarschap en betrokkenheid? Rob Meyn schrijft over menselijk leiderschap en de ruimte voor twijfel en vakkennis in familiebedrijven.

Over AI, eigenaarschap en menselijk leiderschap in organisaties.
Wat mij bezighoudt aan AI, is de snelheid waarmee we soms denken dat we begrijpen wat er gebeurt.
Overal verschijnen nieuwe modellen, experts en stappenplannen. Alsof organisaties maakbaar worden wanneer we maar genoeg analyseren, meten en structureren. Ondertussen worden systemen slimmer, processen efficiënter en besluiten sneller genomen. Dat kan veel opleveren. Toch hoor ik in gesprekken met organisaties steeds vaker dat mensen zich minder betrokken voelen. Dat eigenaarschap afneemt en het gevoel verdwijnt dat we ergens samen verantwoordelijk voor zijn.
Wat zie je als je alleen naar de cijfers kijkt?
Als we vooral sturen op resultaten en efficiency, krijgen de cijfers vanzelf veel aandacht. Je kunt zien dat een besluit sneller is genomen. Of iemand zich vrij voelde om tijdens het overleg zijn twijfel uit te spreken, vraagt om een gesprek.
Daar ben ik nieuwsgierig naar. Wie voelt zich nog verantwoordelijk voor wat er buiten zijn eigen taak gebeurt? Is er ruimte voor intuïtie en gezond verstand als iemand aanvoelt dat er iets over het hoofd wordt gezien? En durven mensen aan tafel te zeggen wat ze werkelijk zien gebeuren?
Juist in een familiebedrijf kan zo’n gesprek veel blootleggen. Hoe is een besluit eigenlijk tot stand gekomen? Wie dacht dat iemand anders erover ging? En welke afspraak leek voor de directie vanzelfsprekend, terwijl de mensen die ermee aan de slag moesten haar heel anders begrepen?
Een beeld kan een gesprek veranderen
In mijn werk kijk ik naar de samenhang tussen menselijk gedrag, besluitvorming en de manier waarop een organisatie is ingericht. Daar zie je vaak waarom een bedrijf sterker wordt of langzaam energie verliest, soms lang voordat dat in de cijfers zichtbaar is.
In gesprekken met directies gebruik ik daarom geregeld beelden en modellen. Met Het Huis in Balans leg ik bijvoorbeeld de bedoeling van het bedrijf, de inrichting van het werk en het gedrag van mensen naast elkaar. Een beeld helpt om samen te kijken naar iets wat ieder vanuit zijn eigen plek al langer ziet. Soms zegt iemand dan ineens ‘O, dus dáár loop jij iedere keer tegenaan.’
Wat willen we voelbaar houden?
Op het beeld bij dit artikel zie je aan de ene kant een digitaal netwerk. Aan de andere kant liggen twee handen op een bouwtekening. Mijn oog gaat naar die handen. Ze doen me denken aan de mensen die straks met een besluit moeten werken, er hun vakkennis in leggen en merken wat het in de praktijk doet.
Technologie zal slimmer worden en ons steeds meer werk uit handen nemen. Dat maakt de vraag waarmee ik mijn LinkedIn-artikel afsloot voor mij alleen maar belangrijker.
Hoe zorgen we ervoor dat menselijke waarde zichtbaar en voelbaar blijft, juist nu technologie steeds slimmer wordt?
